Γευστικό ταξίδι στη Θεσσαλονίκη «γιαπράκια ή ντολμαδάκια»

Η γιαγιά μου έλεγε για να γίνουν τα γιαπράκια νόστιμα η γέμιση πρέπει να πρασινίζει .

Η συνταγή της γιαγιάς:

 

500γρ αμπελόφυλλα
300γρ. ρύζι
1 ματσάκι άνηθο ψιλοκομμένο
1 ματσάκι μαϊντανό ψιλοκομμένο
1 ματσάκι δυόσμο ψιλοκομμένο ή ξερό 2κτ της σούπας
2 μεγάλα κρεμμύδια τριμμένα
5 κτ. σούπας ελαιόλαδο  Αλάτι , πιπέρι

Μπορούμε να πάρουμε έτοιμα αμπελόφυλλα σε βάζο!

Συμβουλές :
Αν τα αμπελόφυλλα είναι φρέσκα τα ζεματάμε για λίγο πριν τα τυλίξουμε.
Αν είναι του βάζου τα στραγγίζουμε , τα ξεπλένουμε και τα τυλίγουμε .
½ φλιτ ρύζι αποδίδει περίπου 105 Kcal και έχει χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη .
Η μερίδα είναι 10 ντολμαδάκια περίπου
Η θερμιδική αξία της μερίδας είναι από 400 – 500 Kcal
Συνοδέψτε τα σαρμαδάκια σας αν είναι ορφανά – γιαλαντζί με μία μερίδα τυρί ή γιαούρτι και σαλάτα εποχής .
Γευστικό ταξίδι στη Θεσσαλονίκη "γιαπράκια ή ντολμαδάκια"

Εκτέλεση

Στο καυτό λάδι σοτάρουμε τα κρεμμυδάκια. Προσθέτουμε το ρύζι και συνεχίζουμε το σοτάρισμα. Ρίχνουμε τον άνηθο, το δυόσμο, το χυμό ενός λεμονιού, το αλάτι, το πιπέρι και τα ανακατεύουμε καλά. Ζεματάμε τα αμπελόφυλλα σε νερό που βράζει. Μερικά (4-5) από τα φύλλα, τα στρώνουμε στη βάση της κατσαρόλας.

Βάζουμε λίγη γέμιση στην άκρη του φύλλου. Τυλίγουμε το κάθε φύλλο διπλώνοντας τις άκρες προς τα μέσα. Τα αραδιάζουμε κυκλικά σε φαρδιά κατσαρόλα. Ρίχνουμε το υπόλοιπο λάδι, το υπόλοιπο λεμόνι και το ζωμό, μέχρι να σκεπαστούν. Βάζουμε επάνω ένα βαρύ πιάτο και τα σιγοβράζουμε για περίπου 35 λεπτά.

Τα σερβίρουμε με τζατζίκι ή στραγγιστό γιαούρτι.

Διατροφική αξία 100 gr τροφίμου
Θερμίδες ( kcal ) 184gr
Λίπος 8,6gr
Πρωτεΐνες 2,7gr
υδατάνθρακες 25gr
Νερό 80gr
Νάτριο 61,4mgr
Σίδηρος 0,7 mgr
Ασβέστιο 88mgr
Φώσφορος 40mgr
Κάλιο 432mgr
Ευεργετικές ιδιότητες συστατικών
Αμπελόφυλλα : βοηθούν στην καλή λειτουργία του εντέρου , μειώνει την εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου , συμβάλει στην μείωση της χοληστερίνης .
Ρύζι : δε περιέχει πολλές θερμίδες , είναι φτωχό σε νάτριο , δεν περιέχει χοληστερόλη ή λίπος .
Δυόσμος : τονωτικό , χωνευτικό , βοηθάει στις ημικρανίες .
Κρεμμύδια : πλούσια σε αντιοξειδωτικά , συμβάλει στην μείωση της χοληστερίνης του αίματος , αυξάνει την καλή χοληστερίνη .
Μαϊντανός : έχει τονωτικές , διεγερτικές , ορεκτικές και καθαρτικές ιδιότητες . Έχει αντιοξειδωτική δράση , βοηθάει στην μείωση της κυτταρίτιδας το στρες και την χοληστερίνη .
ΓΟΥΤΑ ΚΙΚΗ
Διαιτολόγος – Διατροφολόγος
κάτοχος τίτλου Master Practitioner in Eating Disorders & Obesity
τηλ .  6986302870
Ιστορία
Η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά στο ντολμά βρίσκεται στο δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα, όπου η θεά Ήρα απεικονίζεται να τρώει κρυφά ντολμαδάκια από την κατσαρόλα και με ένοχο βλέμμα να κοιτάζει πίσω της μη τη δει κανείς .
Στο Βυζάντιο το ντολμαδάκι χρησιμοποιείται ως μέσο παιδείας .
Ο Κοραής μοίραζε ντολμαδάκια στους υπόδουλους μέσα στο οποίο είχε κρύψει ρολά χαρτί με μεταφρασμένο απόσπασμα από έργα κορυφαίων Ευρωπαίων στοχαστών οι οποίοι έδιναν θάρρος και ελπίδα στους σκλαβωμένους Έλληνες .
Η απελευθέρωση της Ελλάδας έδωσε στον ντολμά την θέση που του αξίζει . Οι πρώτες κινήσεις της Αντιβασιλείας ήταν η νομιμοποίηση του ντολμά. Φήμες θέλουν τον Όθωνα να καταναλώνει πάνω από 100 ντολμάδες την ημέρα .
Γευστικό ταξίδι στη Θεσσαλονίκη "γιαπράκια ή ντολμαδάκια"
Ετυμολογία της λέξης
Πιάτα που περιλαμβάνουν φύλλα περιτυλίγματος όπως τα αμπελόφυλλα, λαχανοντολμάδες ή γύρω από ένα γέμισμα ονομάζονται sarma. Ο όρος «σάρμα» προέρχεται από το τούρκικο  ρήμα sarmak  που σημαίνει «τυλίγω». Άλλες παραλλαγές προκύπτουν από την τουρκική λέξη για το «φύλλο», yaprak.
Ο ντολμάς μπορεί να μαγειρευτεί με ελαιόλαδο, ή ακόμη χωρίς κιμά, πιάτο που μερικές φορές ονομάζεται yalancı που σημαίνει «ψεύτης» ή «ψεύτικος» στα τούρκικα «Ψεύτικο» πιάτο επειδή ακριβώς δεν περιέχει κρέας.