Όταν ήμουν στο μεταπτυχιακό , είχα το ίδιο επαναλαμβανόμενο όνειρο, αν και σε δύο παραλλαγές. Το πρώτο ήταν ότι ποτέ δεν είχα εκπληρώσει τις απαιτήσεις των καθηγητών και δεν μου δόθηκε τελικά βαθμός. Το δεύτερο ήταν ότι δεν είχα περάσει τους αγώνες κολύμβησης – το πιστεύετε ή όχι, ήταν απαίτηση για τις γυναίκες στο Penn το 1969 ! – και πως δεν αποφοίτησα ποτέ.

Φυσικά, και τα δύο όνειρα είχαν το ίδιο μήνυμα: Ήμουν ένας απατεώνας. 

Αυτό το αίσθημα απάτης συμβαίνει σχεδόν σε όλους, αν και μερικοί άνθρωποι υποφέρουν περισσότερο από άλλους. Έχει ακόμη και ένα όνομα: το «φαινόμενο απατεώνας», που δόθηκε από τους ψυχολόγους Pauline Rose Clance και Suzanne Imes πριν από 40 χρόνια.
Έχετε αισθανθεί ότι ήσασταν  «ζαβολιάρης παίχτης»  στη ζωή , κερδίζοντας μπράβο που δεν άξιζαν;  Είναι η συνήθειά σας να δυσφημίζετε τα επιτεύγματά σας ή να υποτιμάτε την προσπάθεια που βάζετε πραγματικά; Φοβάστε την αποτυχία;
Μήπως στην παιδική σας ηλικία οι εμπειρίες σας περιλαμβάνουν πολλές  επικρίσεις ή απορρίφθηκαν ή αγνοήθηκαν;  Πάιρνετε επαίνους  για τη διάνοιά σας και πάντα τους υποτιμάτε; Είστε επιρρεπείς μήπως  στο να κοιτάτε πάνω από τον ώμο σας, βλέποντας τι κάνουν όλοι οι άλλοι;
Όλα αυτά σας κάνουν την τέλεια υποψήφια για να αισθανθείτε  απάτη ή ψεύτικη, ακόμα και όταν δεν είστε. Αντιφατικό, αλλά αληθινό.

Η ειρωνεία είναι ότι οι αληθινοί απατεώνες, οι πραγματικά απατηλοί άνθρωποι, ποτέ δεν αφήνουν αυτή τη σκέψη να μπει στο μυαλό τους, επειδή είναι γεμάτοι ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά.
Πολύ επιτυχημένες γυναίκες όπως η Jodi Foster, η Natalie Portman, η Tina Fey, η Cheryl Strayed και η Sheryl Sandberg έχουν ομολογήσει. Στο βιβλίο της Lean In, η Sandberg εξομολογήθηκε την εμπειρία της , γράφοντας: «Και κάθε φορά που δεν έφερνα τον εαυτό μου σε αμηχανία  πίστευα ότι τους είχα ξανά ξεγελάσει όλους.  «

Η Sonia Sotomayor είπε: «Δεν είμαι ένα κλασικό πρόσωπο συνδρόμου απατεώνα επειδή έχω απλώς μια αρχική ανασφάλεια, αλλά είμαι και ικανή να προσπαθώ να αποδείξω στον εαυτό μου ότι όλα είναι λάθος».
Αν υποφέρετε από αυτό, πρέπει να ακολουθήσετε την προτροπή της Justice Sotomayor και να μάθετε πώς να προχωρήσετε.
Είναι οι γυναίκες πιο επιρρεπείς στο φαινόμενο «απατεώνας»;
Αυτό είναι πράγματι θέμα συζήτησης, εν μέρει επειδή η αρχική έρευνα των Clance και Imes το 1978 επικεντρώθηκε ειδικά σε επαγγελματίες γυναίκες υψηλών αξιωμάτων και συμπέραναν ότι οι άνδρες φαινόταν να υποφέρουν από αυτό το φαινόμενο λιγότερο από τις γυναίκες.
Φαίνεται ότι το πολιτιστικό πλαίσιο είναι επίσης σημαντικό, διότι στη δεκαετία του 1970 και του 1980 οι γυναίκες σε υψηλά επαγγελματικά στρώματα φορούσαν ακόμη και είδη ένδυσης που έμοιαζαν πολύ με αυτά που φορούσαν οι άντρες (κοστούμια και πουκάμισα που σχεδιάστηκαν από τα ανδρικά ρούχα). Άρα ο υπονοούμενος κοινωνικός κώδικας για τις γυναίκες ήταν «προσποιούμαστε ότι δεν είσαι κορίτσι».
Οι Clance και  Imes αποδίδουν το φαινόμενο σε εμπειρίες πρώιμης παιδικής ηλικίας, που προέρχονται είτε από ένα κορίτσι που έχει ένα αδελφό, ο οποίος ορίζεται ως το «έξυπνο» παιδί ή από ένα κορίτσι αδερφή που λέγεται ότι είναι ανώτερη από τους άλλους και «αστέρι» 24 ωρες το 24ωρο από τους «σπουδαίους άλλους» της ζωής μας.

Όπως το είδαν οι συγγραφείς, στην πρώτη περίπτωση, η κόρη μπορεί να θέλει να διαψεύσει τον οικογενειακό μύθο και να παραμείνει υπό την αμφιβολία ότι η οικογένεια έχει δίκιο. Στη δεύτερη περίπτωση, η ανώτερη ετικέτα μπορεί να τραυματίσει βαθιά την αυτοπεποίθηση, διότι αναπόφευκτα υπάρχουν πράγματα που δεν μπορεί να επιτύχει ή να τα κάνει εύκολα.
Οι Joe Langford και Clance επανεξέτασαν τα βασικά αίτια χρόνια αργότερα, σε άρθρο του 1993. Αυτή τη φορά, συνέδεσαν το αίσθημα της απάτης με το γενικό άγχος, την εσωστρέφεια και την πίστη ότι ο εαυτός είναι σταθερός όχι εξελίξιμος και καθορίζεται από τα επιτεύγματα μας. Τέλος, συνέδεσαν το σύνδρομο με το να μεγαλώνεις σε μια οικογένεια που βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα σύγκρουσης και να στερείται το παιδί υποστήριξης.
Δεν με εκπλήσσει, γιατί αισθάνθηκα κι εγώ σαν απατεώνας και μάλιστα βρήκα κι άλλες γυναικές «απατεώνες» στις συνεντεύξεις που έχω κάνει με γυναίκες που δεν είχαν αγάπη και υποστήριξη στην παιδική ηλικία για το βιβλίο μου, Daughter Detox .

Πολλές κόρες περιγράφουν ότι μαστίζονται από αίσθηση αμφισβήτησης της επαγγελματικής τους ζωής, ακόμη και όταν τα επιτεύγματα τους είναι ολοφάνερο πως τις αναδεικνύουν. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις κόρες που μεγαλώνουν με μητέρες με ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά – οι οποίες φαίνονται να σε αγαπούν, αλλά  χρησιμοποιούν τη ντροπή και την ευθύνη για να σε συνετίσουν – καθώς και τις ελεγκτικές μητέρες , με έντονες επικρίσεις και συγκρούσεις, πολλές από τις οποίες είναι υπερ-κριτικές. Τα επιτεύγματα σε αυτά τα οικογενειακά περιβάλλοντα τείνουν να είναι ένας τρόπος να κερδηθεί η αγάπη και η προσοχή της μητέρας. Δεν συμβάλλουν στην αίσθηση αυτοπεποίθησης της κόρης της για τη δική της δύναμη, αλλά υπογραμμίζουν την αδυναμία της. Αυτό, επίσης, συμβάλλει στο να αισθάνεστε σαν απατεώνας.
Αναγνωρίζοντας ότι το αίσθημα απάτης έχει πράγματι ένα όνομα και ότι υπάρχει και επιστημονική έρευνα που το ερευνά, μπορεί να σας βοηθήσει να το αφοπλίσετε, ειδικά εάν είστε σε θέση να εντοπίσετε αυτό το αυτόματο συμπέρασμα πίσω στις ρίζες του στην παιδική σας ηλικία.
Μήπως μάθατε να φοβάστε την αποτυχία; Πώς ήταν ο έπαινος και η υποστήριξή σας στην οικογένειά σας προέλευσης και για ποιο λόγο; Δικαιολογείστε για τις επιτυχίες σας ή τείνετε να αποδώσετε τα επιτεύγματά σας σε  τύχη ή πως έτυχε να είστε στο σωστό μέρος την κατάλληλη στιγμή; Το πρόβλημα με την αίσθηση ότι είσαι «απατεώνας» είναι ότι σας κλέβει την ευχαρίστηση και την υπερηφάνεια για τα πραγματικά κοπιαστικά επιτεύγματά σας.

 

Πνευματικά δικαιώματα © Peg Streep 2018

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here